راهنمای والدین

لازم نیست معلم باشید. لازم نیست سواد زیادی داشته باشید. همین که کنار کودکتان بنشینید، کنجکاو باشید و تشویقش کنید، بزرگ‌ترین کمک را کرده‌اید.

در یک جمله: هر روز، سر یک ساعت ثابت، ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با هم یک درس کار کنید و قبل از آن‌که حوصلهٔ کودک سر برود، تمامش کنید.

شروع در سه قدم

  1. کودک را اضافه کنید. در کلاس اسم کودک (یا یک اسم مستعار) و یک تصویر انتخاب کنید. چند کودک می‌توانند از یک رایانه یا تبلت استفاده کنند و پیشرفت هر کدام جداگانه ذخیره می‌شود.
  2. تعیین سطح را انجام دهید. باغچه چند حرف، کلمه و عدد نشان می‌دهد و شما فقط می‌گویید کودک توانست یا «هنوز نه». این امتحان نیست؛ به کودک بگویید «می‌خواهیم ببینیم از کجا شروع کنیم». کمکش نکنید، ولی تشویقش کنید.
  3. اولین درس را با هم کار کنید. اگر خیلی آسان بود یا خیلی سخت، در «بخش والدین» باغچهٔ دیگری انتخاب کنید.

باغچه‌ها و سن تقریبی

این جدول فقط برای شماست؛ در بخش کودکان هیچ‌جا سن نوشته نشده است. سن فقط یک راهنمای کلی است. بسیاری از بچه‌ها به‌خاطر تعطیلی مدرسه، جابه‌جایی، بیماری یا جنگ از برنامهٔ معمول عقب افتاده‌اند، و این تقصیر آن‌ها نیست. از جایی شروع کنید که کودک واقعاً هست.

باغچهمعمولاً در چه سنیکودک در این باغچه…
🌰 دانه۳ تا ۵ سالگی
پیش‌دبستان
حرف می‌زند، می‌شمارد، شکل‌ها را مقایسه می‌کند، به قصه گوش می‌دهد. در علوم با دقت نگاه می‌کند: زنده و غیرزنده، حس‌ها، گیاه و حیوان.
🌱 جوانه۵ تا ۷ سالگی
پیش‌دبستانی و پایهٔ اول
حرف‌ها و صداهایشان را یاد می‌گیرد، هجاها را کنار هم می‌خواند، عددها تا ده و بیست. در علوم حدس می‌زند و امتحان می‌کند: آب و یخ، شناور ماندن، روز و شب، فصل‌ها.
🌿 نهال۷ تا ۹ سالگی
پایه‌های دوم و سوم
کلمه و جمله می‌خواند، می‌نویسد، جمع و تفریق، عددهای دورقمی. در علوم دلیل چیزها را می‌پرسد: چرخه آب، آهنربا، نور و سایه، طبیعت ایران.
🌳 درخت۹ تا ۱۲ سالگی
پایه‌های چهارم تا ششم
داستان می‌خواند و می‌فهمد، ضرب و تقسیم، کسر، علوم با آزمایش.
🌲 جنگل۱۲ تا ۱۵ سالگی
متوسطهٔ اول (هفتم تا نهم)
متن‌های بلندتر، نوشتن نظر خود، ریاضی و علوم پیشرفته‌تر.

در این نسخه، درس‌های دانه، جوانه و نهال آماده‌اند و درس‌های درخت و جنگل در راه است.

هر درس جدا: اگر کودکی در حساب جلوتر و در خواندن عقب‌تر است، کاملاً طبیعی است. برای هر درس باغچهٔ جداگانه انتخاب کنید.

برنامه هفتگی و تقویم

در «بخش والدین» ← «برنامه و تقویم» می‌توانید برای هر کودک برنامه بچینید و پیشرفتش را دنبال کنید:

برنامه برای کمک است، نه فشار. اگر روزی نشد، اشکالی ندارد؛ فردا دوباره شروع کنید. کم ولی منظم، بهتر از زیاد و نامنظم است.

هنگام درس چه کنیم؟

اگر خودتان سواد کمی دارید

باز هم می‌توانید معلم خوبی باشید. درس‌های «با هم ببینیم و بگوییم» و شمردن، به خواندن نیاز ندارند. با کودک دربارهٔ تصویرها حرف بزنید، سؤال بپرسید، قصه بگویید. گفت‌وگو با بزرگ‌ترها یکی از مهم‌ترین چیزها برای رشد زبان کودک است. می‌توانید از برادر یا خواهر بزرگ‌تر هم بخواهید کمک کند.

زبان خانه

اگر در خانه به ترکی، کردی، لری، بلوچی، عربی یا زبان دیگری حرف می‌زنید، درس‌ها را به زبان خودتان هم توضیح دهید. این کار یادگیری فارسی را کند نمی‌کند؛ پژوهش‌ها نشان می‌دهند کمک هم می‌کند. به زبان خانه افتخار کنید.

انگلیسی، حتی اگر خودتان بلد نیستید

در باغچه انگلیسی زبان دوم کودک است، نه فقط یک درس. زبان اصلی فارسی است، اما درس‌های دیگر را می‌شود با دکمه «🔤 English» بالای درس به انگلیسی هم دید (فعلاً ریاضی و احساس‌ها، و به‌زودی بقیه). پیشنهاد ما این است که کودک هر درس را اول به فارسی ببیند و وقتی خوب یادش گرفت، همان را به انگلیسی تکرار کند. چون موضوع را از قبل می‌فهمد، انگلیسی‌اش را راحت‌تر یاد می‌گیرد. پیشرفت هر دو یکی است. خواندن و نوشتن فارسی همیشه به فارسی است.

خواندن و نوشتن انگلیسی درس جداگانه‌ای دارد که همه کودکان از باغچه «دانه» شروع می‌کنند، در فارسی هر سطحی که دارند. اگر کودک انگلیسی بلد است، باغچه‌اش را در بخش والدین عوض کنید. کلمه‌ها و جمله‌ها با صدای انگلیسی خود دستگاه خوانده می‌شوند؛ تقریباً همه گوشی‌ها، تبلت‌ها و رایانه‌ها این صدا را دارند.

یادگیری بیرون از صفحه

بهترین یادگیری‌ها اغلب بدون صفحه‌نمایش اتفاق می‌افتد. چند پیشنهاد برای هر باغچه:

🌰 دانه

🌱 جوانه

🌿 نهال

🌳 درخت و 🌲 جنگل

وقتی کودک نگران یا ناآرام است

بسیاری از کودکان این روزها ترس، صداهای بلند، از دست دادن یا جابه‌جایی را تجربه کرده‌اند. واکنش‌هایی مثل کابوس، چسبیدن به بزرگ‌ترها، خیس کردن دوباره، زودرنجی یا بی‌حوصلگی، در چنین شرایطی واکنش‌های طبیعی‌اند.

سلامت و ایمنی

درس‌های «سلامت و ایمنی» شستن دست، مسواک، خوراکی و آب، خواب و بازی، بدن و احساس‌ها، ایمنی بدن، ایمنی در خانه و خیابان، گم شدن، شماره‌های کمک و تمرین زلزله را یاد می‌دهند. آخر هر درس چند نکته برای شما هست که بگوید در خانه چطور تمرین کنید. بیشتر این درس‌ها وقتی اثر دارند که کودک آن‌ها را در زندگی واقعی انجام دهد: کنار هم دست بشویید، با هم از خیابان رد شوید، با هم تمرین زلزله کنید. نکته‌های سلامت بر پایه رهنمودهای سازمان جهانی بهداشت و یونیسف نوشته شده‌اند و جای مشورت با پزشک را نمی‌گیرند.

ایمنی بدن: چطور با کودک حرف بزنیم؟

کودکی که می‌داند بدنش مال خودش است، برای جاهای خصوصی بدنش کلمه دارد و مطمئن است می‌تواند هر چیزی را به شما بگوید، بهتر از خودش محافظت می‌کند و اگر اتفاقی بیفتد، زودتر کمک می‌گیرد. درس‌های باغچه از روش «قاعده لباس زیر» شورای اروپا پیروی می‌کنند.

نشانه‌هایی که باید جدی گرفت: تغییر ناگهانی رفتار، ترس از یک آدم یا یک جای خاص، کابوس یا شب‌ادراری تازه، درد یا زخم در جاهای خصوصی، حرف یا بازی‌هایی درباره بدن که با سن کودک جور نیست، یا هدیه و رازی از طرف یک بزرگ‌تر. هیچ‌کدام به‌تنهایی ثابت نمی‌کند اتفاقی افتاده است، اما دلیل خوبی است که با آرامش با کودک حرف بزنید و با پزشک یا مشاور مشورت کنید.

اگر کودک چیزی گفت:

شماره‌های کمک و وضعیت اضطراری

فکر و برنامه‌نویسی

این بخش با بازی‌های فکری شروع می‌شود (الگو، دسته‌بندی، ترتیب کارها، «اگر… آن‌وقت…») و به برنامه‌نویسی با قطعه‌های تصویری می‌رسد: کودک فلش‌ها را کنار هم می‌چیند تا لاک‌پشت یا ربات به هدف برسد. لازم نیست خودتان برنامه‌نویسی بلد باشید. اگر برنامه کودک به هدف نرسید، جواب را نگویید؛ بپرسید: «کجا راهش را گم کرد؟» پیدا کردن اشکال مهم‌ترین چیزی است که این بخش یاد می‌دهد. آخر هر درس یک بازی بدون صفحه پیشنهاد شده است. ساده‌ترینش «ربات‌بازی» است: شما ربات می‌شوید و فقط همان دستورهایی را که کودک می‌گوید، دقیقاً اجرا می‌کنید.

برنامه باغچه برای رایانه خانه

اگر چند کودک دارید یا از چند دستگاه استفاده می‌کنید، برنامه باغچه را روی یک رایانه در خانه نصب کنید. از آن به بعد:

برنامه رایگان است و حجمش کم است. آن را از صفحه متن‌باز و میزبانی یا از هر سایتی که باغچه را از آن باز می‌کنید دریافت کنید.

نصب و پیام «ناشر ناشناس»

باغچه پروژه‌ای داوطلبانه است و برای امضای برنامه‌ها گواهی پولی نخریده‌ایم. برای همین، ویندوز و مک هنگام نصب هشدار می‌دهند که سازنده برنامه را نمی‌شناسند. اگر برنامه را از منبعی که به آن اعتماد دارید گرفته‌اید، این‌طور ادامه دهید:

وصل کردن تبلت یا رایانه دیگر

  1. روی رایانه خانه برنامه باغچه را باز کنید و به «📶 همگام‌سازی با دستگاه‌های خانه» بروید (در صفحه اول یا «بخش والدین»). «نشان دادن کد» را بزنید.
  2. تبلت یا رایانه دیگر را به همان وای‌فای وصل کنید.
  3. با دوربین تبلت کد QR را اسکن کنید، یا نشانی‌ای را که روی صفحه نوشته شده (مثل http://192.168.1.5:8765) در مرورگرش باز کنید و کد چهاررقمی را وارد کنید. در برنامه اندروید، همین نشانی و کد را در «همگام‌سازی» بنویسید.
  4. تمام شد. از این به بعد پیشرفت خودکار همگام می‌شود و هر وقت خواستید، دکمه «🔄 همگام‌سازی» را بزنید.

نکته‌های فنی